หมวดหมู่
 
หน้าแรก  | ข่าววันนี้  | ประเด็นดัง  | กรรมการกลาง  | มุสลิมไทย  | เว็บบอร์ด  | โลกอาหรับ  | มุสลิมโลก  | ผู้หญิง  | สุขภาพ  | ฮาลาล  | 
แฟชั่นมุสลิม  | ชื่ออาหรับ  | เวลาละหมาด  | คลิบวิดีโอ
ค้นหา
หากมีคำค้นหลายตัว สามารถคั่นด้วย comma (,)
หน้าหลัก >> การศึกษา >> ภาษาต่างๆ พจนานุกรมต่างๆ
พิมพ์หน้านี้  |  ส่งให้เพื่อน
ภาษาไทยน่ารู้ : หลักเเละวิธีการเเต่งบทร้อยกรอง ลักษณะข้อบังคับมีอะไรบ้าง พร้อมตัวอย่างการเขียนร้อยกลอง
คำค้น : ภาษาไทย , ภาษาไทยน่ารู้ , ร้อยกลอง , บทร้อยกลอง , หลักการเเต่งบทร้อยกรอง , วิธีการเเต่งบทร้อยกรอง , บทร้อยกลอง การสัมผัส , ตัวอย่างการเขียนร้อยกลอง , ลักษณะบังคับของบทร้อยกรอง

หลักเเละวิธีการเเต่งบทร้อยกรอง

 

หลักและวิธีการเเต่งบทร้อยกรอง
ร้อยกรองเป็นมรดกทางภาษาที่คนไทยควรภาคภูมิใจ และอนุรักษ์ไว้ร้อยกรองมีลักษณะบังคับที่เรียกว่า "ฉันทลักษณ์" มีความเเตกต่างกันตามลักษณะของร้อยกรองทั้ง ๕ ประเภท ได้แก่ โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน และร่าย

ลักษณะบังคับของบทร้อยกรอง มี ๙ ประการ ดังนี้
๑.  พยางค์ คือ เสียงที่เปล่งออกมาครั้งหนึ่งๆ จะมีความหมายหรือไม่มีความหมายก็ได้ การนับพยางค์ขึ้นกับลักษณะบังคับของบทร้อยกรอง
๒.  คณะ คือ ข้อกำหนดของบทร้อยกรองแต่ละประเภทว่าจะต้องมีจำนวนคำ จำนวนวรรค จำนวนบาท และจำนวนบทเท่าหมด เช่นกลอนแปด
     ๑ บท มี ๒ บาท
     ๑ บาท มี ๒ วรรค
     ๑ วรรค มี ๘ คำ (อาจมี ๗-๙ คำก็ได้)
กาพย์ยานี
     ๑ บท มี ๒ บาท
     ๑ บาท มี ๒ วรรค
     วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังมี ๖ คำ
ตัวอย่าง กลอนเเปด
                            ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์           มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต
                    เเม้พูดชั่วตัวตายทำลายมิตร               จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา
                                                                                                                   สุนทรภู่
๓.  สัมผัส คือ ลักษณะบังคับให้ใช้คำคล้องจองกันมี ๔ ชนิด ได้แก่
๑.  สัมผัสสระ คือ คำที่ใช้สระคล้องจองเป็ฯเสียงเดียวกัน และถ้ามีตัวสะกดมาตราเดียวกัน เช่น
     สระอา มา-จา-ฝา-หา-ป่า
     สระโอะ สะกดแม่กน จน-คน-ฝน-หน-ป่น
     สระอา สะกดเเม่เกย กราย-ชาย-ลาย-หาย-อาย
๒.  สัมผัสพยัญชนะหรือสัมผัสอักษร คือ คำที่ใช้พยัญชนะต้นตัวเดียวหรือเสียงเดียวกัน โดยไม่คำนึงถึงตัวสะกด
     เช่น จ - จิต ใจ จด จอด แจ๋ว
             ด - เด็ก ดื่น ดึก ดื่ม ดาว
             น - นก นอน แนบ น้ำ นิ่ง
๓.  สัมผัสนอก คือ สัมผัสบังคับของร้อยกรองทุกประเภท เป็นคำที่มีเสียงคล้องจองจากวรรคหนึ่ง ใช้เเต่สัมผัสสระไม่ใช้สัมผัสอักษร 
       เช่น               มาถึงบางธรณีทวีโศก               ยามวิโยคยากใจให้สะอื้น
                    โอ้สุธาหนาเเน่นเป็นแผ่นพื้น              ถึงสี่หมื่นสองเเสนทั้งเเดนไตร
                    เมื่อเคราะห์ร้ายกายเราก็เท่านี้           ไม่มีที่พสุธาจะอาศัย
                    ล้วนหนามเหน็บเจ็บเเสบคับเเคบใจ  เหมือนนกไร้รังเร่อยู่เอกา ฯ
                                                                                                                สุนทรภู่
๔.  สัมผัสใน คือ คำที่มีเสียงสระหรือเสียงพยัญชนะคล้องจองในวรรคเดียวกัน ทำให้บทร้อยกรองไพเราะ เช่น
                          จักจั่นเเจ้วเเว่วหวีดจังหรีดหริ่ง     ปี่แก้วตริ่งตรบเสียงสำเนียงหนาว
                      ยิ่งเย็นฉ่ำน้ำค้างลงพร่าวพราว           พระพายผ่าวพัดไหวทุกใบโพธิ์
                                                                                                                      สุนทรภู่
สัมผัสสระ เเจ้ว-แว่ว, หวีด-หรีด, เสียง-เนียง, ฉ่ำ-น้ำ, ไหว-ใบ
สัมผัสอักษร จัก-จั่น-เเจ้ว, หวีด-หริ่ง, ยิ่ง-เย็น, พร่าว-พราว

คำครุ-ลหุ คือ คำที่ที่เสียงหนักและเสียงเบา บังคับใช้ในบทร้อยกรองประเภทฉันท์
คำครุ มี ๓ ลักษณะ ดังนี้
     ๑.  คำที่ประสมด้วยสระเสียงยาวในเเม่ ก กา เช่น เเม่จ๋า ฟ้าใส
     ๒.  คำที่มีตัวสะกด เช่น เด็กน้อย เขียนอ่าน
     ๓.  คำที่ประสมด้วย อำ ไอ ใอ เอา เช่น ขำ ได้ ให้ เขา
คำลหุ คือ คำที่ประสมด้วยสระเสียงสั้นในเเม่ ก กา
เช่น  กระทะ กะทิ ปะทุ สติ อริ กระบะ ขยะ

ตัวอย่าง คำประพันธ์ที่บังคับครุ ลหุ
                           เเสงสูรย์สาดส่องเเสง                  จรัสเเจ้งจรูญตา
                     เทียนทองส่องทาบฟ้า                       ประโลมหล้าภิรมย์ชม
                           ชวนคิดให้ไตร่ตรอง                      นราผอง ณ ยามตรม
                     ตกอับทุกข์ทับถม                               บ ฝังจมเสมอไป
                                                                                    ศักดิ์ศรี แย้มนัดดา

๕.  คำเอก คำโท คือ คำหรือพยางค์ที่มีรูปวรรณยุกต์เอกและโท ในตำแหน่งที่กำหนดไว้ในบทร้อยกรองประเภทโคลง และร่าย
      -  คำเอก คือ คำหรือพยางค์ที่มีรูปวรรณยุกต์เอก
      -  คำโท คือ คำหรือพยางค์ที่มีรูปวรรณยุกต์โท
๖.  คำเป็น คำตาย เป็นลักษณะบังคับที่ใช้ในการเเต่งโคลง และร่าย โดยเฉพาะโคลงสี่สุภาพ
คำเป็น มี ๓ ลักษณะ คือ
     ๑.  คำหรือพยางค์ที่ประสมสระเสียงยาวในเเม่ ก กา
     ๒.  คำที่มีตัวสะกดในมาตราเเม่ กง กน กม เกย เกอว
     ๓.  คำที่ประสมด้วยสระ อำ ไอ ใอ เอา
คำตาย มี ๒ ลักษณะ คือ
     ๑.  คำที่ประสมสระเสียงสั้นในเเม่ ก กา
     ๒.  คำที่มีตัวสะกดในมาตราแม่ กก กด กบ
๗.  เสียงวรรณยุกต์ คือ เสียงสามัญ เสียงเอก เสียงโท เสียงตรี และเสียงจัตวา ในการเขียนกลอนต้องรู้ว่าคำท้ายวรรคใดนิยมใช้หรือไม่นิยมใช้เสียงวรรณยุกต์ ใด สำหรับโคลงสี่สุภาพมีการบังคับเอกโทด้วย เช่น
                             เดินไพรชมหมู่ไม้                มากมี
                         พักผ่อนอารมณ์ดี                    ใช่น้อย
                         บุฟผากลิ่มรมณีย์                    เเสนชื่น
                        ยามบ่ายตะวันคล้อย                ร่มแท้ราวไพร
                                                                    จตุภูมิ วงษ์แก้ว
๘.  คำนำ คือ คำขึ้นต้นสำหรับร้อยกรองบางประเภท
กลอนบทละคร คำว่า เมื่อนั้น บัดนั้น
ตัวอย่าง               บัดนั้นพระยาเภกพิยักษี
                      เห็นพระองค์ทรงโศกโศกี
กลอนดอกสร้อย คำว่าเอ๋ย (เป็นคำที่ ๒ ของวรรคเเรก)
ตัวอย่าง              เด็กเอ๋ยเด็กน้อย
                      ความรู้เรายังด้อยเร่งศึกษา
กลอนเสภา คำว่า ครานั้น
ตัวอย่าง              ครานั้นท่านยายทองประศรี
                      กับยายปลียายเปลอยู่เคหา
นิทานคำกลอน ไม่บังคับ

ที่มาและได้รับอนุญาตจาก :
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. ภาษาไทย ป.๖. พิมพ์ครั้งที่ ๑. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.

บทความที่คุณอาจกำลังค้นหา:-
     
     
      เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง :-
    คำค้น: ภาษาไทย , ภาษาไทยน่ารู้ , ร้อยกลอง , บทร้อยกลอง , หลักการเเต่งบทร้อยกรอง , วิธีการเเต่งบทร้อยกรอง , บทร้อยกลอง การสัมผัส , ตัวอย่างการเขียนร้อยกลอง ,ลักษณะบังคับของบทร้อยกรอง
    ธุรกิจ เศรษฐกิจ การตลาด ภาษาไทยในตลาดกลางคุนหมิง
    วันภาษาไทยแห่งชาติ ตรงกับวันที่ ที่มาของวันภาษาไทยแห่งชาติ ตัวอย่างเรียงความวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554
    วันภาษาไทยแห่งชาติ ตรงกับวันที่เท่าไร ประวัติวันภาษาไทยแห่งชาติ ย่อ ประวัติวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554
    กลอนแปดวันภาษาไทยแห่งชาติ 2555 ประวัติความเป็นมาวันภาษาไทยแห่งชาติ คําถามเกี่ยวกับวันภาษาไทยแห่งชาติ
     เรียงความวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554 ความเป็นมาวันภาษาไทยแห่งชาติ ความหมายของวันภาษาไทยแห่งชาติ
     รูปวันภาษาไทยแห่งชาติ คำกล่าวเปิดงานวันภาษาไทยแห่งชาติ วันภาษาไทยแห่งชาติ ประวัติ
     รูปภาพวันภาษาไทยแห่งชาติ กิจกรรมวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554 บทความวันภาษาไทยแห่งชาติ
     คําขวัญวันภาษาไทยแห่งชาติ 2553 กลอนวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554 โครงการวันภาษาไทยแห่งชาติ 2554
     ประวัติความเป็นมาของวันภาษาไทยแห่งชาติ วันภาษาไทยแห่งชาติ 2554 ความสำคัญของวันภาษาไทยแห่งชาติ
     คําขวัญวันภาษาไทยแห่งชาติ 2555 คํากล่าวรายงานวันภาษาไทยแห่งชาติ ประวัติวันภาษาไทยแห่งชาติแบบย่อ
     
      เนื้อหาที่คุณอาจกำลังค้นหา :-
    คำค้น:
    20 อันดับข่าวฮ็อต์ล่าสุด
    ดูทั้งหมด   
    10 อันดับข่าวสุดฮิตอาทิตย์นี้
    ดูทั้งหมด   
    ห้องสมุด มุสลิมไทย โพสต
    สูตรไก่ย่างอร่อยๆ ต้อง ไก่ย่าง จีระพันธ์ เมนูเด็ด
    วิธีทำ ข้าวหมกไก่อิสลาม ( บริการจัดส่ง ถึงที่) ร้านนี้ เค้าแน่จริงๆ
    ม้าละหมาด "กำลังรู่กัวฮ์"
    สิ่งมหัศจรรย์ของโลก!! อูฐละหมาด
    ต้นไม้อยู่ในท่าละหมาด "กำลังรู่กัวฮ์"
    40 คำสอนของท่านนบีมูฮำหมัด (ซล.)
    เผยสูตร ข้าวหมกแพะ ร้านนี้เค้าเจ๋ง จริงๆ มาแชร์กัน
    วิธีทำข้าวหมกไก่ ในหม้อหุงข้าว พร้อม สูตรน้ำจิ้ม ข้าวหมกไก่ จากร้าน จีระพันธ์
    สูตรข้าวหมกไก่ การทำข้าวหมกไก่ ง่ายๆ ทำได้ด้วยตัวคุณเอง จากร้าน จีระพันธ์
    มุสลิมเชื่อว่าอาดัมและอีฟเป็นมนุษย์คนแรกหรือไม่ ?
    ดูทั้งหมด  
    บทความ มุสลิมไทย โพสต์
    สูตรไก่ย่าง ส้มตำ เมนูอร่อย เป็นตำนานกว่า 70 ปีของไทย ไก่ย่าง จีระพันธ์
    ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ การประกอบธุรกิจ
    จุดมุ่งหมายของการ ดำเนินธุรกิจ
    หน้าที่และความรับผิดชอบของ ธุรกิจ
    ความหมายและความสำคัญของ ธุรกิจ
    ความหมายของอาชีพอิสระ
    พาณิชย์เร่งแผนลดนำเข้าเครื่องจักรใหม่
    อุดมการณ์ของนักธุรกิจ
    จรรยาบรรณของนักธุรกิจ
    สถาบันทางธุรกิจ
    ดูทั้งหมด  
    สุขภาวะ มุสลิมไทย โพสต์
    ภัยใกล้ตัว! น้ำตู้หยอดเหรียญไม่สะอาดอย่างที่คิด
    9 ท่าเบิร์นไขมัน กระชับหุ่นเป๊ะใน 1 เดือน
    ลด 16 กก.ภายใน 1 เดือน! สูตรลดน้ำหนักด้วยกล้วยหอม-กล้วยไข่!
    วิธีหมักไก่ย่าง ให้นุ่ม หอมกรุ่น ตามแบบฉบับ ไก่ย่าง จีระพันธ์
    สูตรข้าวหมกไก่ อิสลาม อร่อย ดังเดิม ตำนานกว่า 50 ปี
    ข้าวหมกเนื้อ เนื้อนุ่มๆ หอมอร่อย นุ่มลิ้น และ ไก่ย่าง สุดอร่อย
    สมูทตี้มะตูม น้ำสมุนไพรคลายร้อน
    อาบน้ำ ด้วยสบู่เหลว ตายเร็ว จริงหรือ ?
    รองช้ำ เจ็บส้นเท้า เพราะยืนนานเดินนาน
    รู้ยัง! ครีมเทียมศัตรู ตัวร้ายของคอ กาแฟ
    ดูทั้งหมด  
     
     
    สำนักข่าวมุสลิมไทยโพสต์
    สารบัญเว็บไซต์ Muslimthaipost.com
    SubDomain หน้าหลัก