การตอบสนองต่อสิ่งเร้า หมายถึง การกระทำต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตที่ช่วยให้สิ่งมีชีวิตดำรงชีวิตอยู่ในสภาพแวดล้อมนั้น ๆ ได้ตัวอย่างสิ่งเร้า ได้แก่ การสัมผัส แสง เสียง อุณหภูมิ ความชื้น ฯลฯ | ขั้นนำ :ข้อควรคิด :เนื่องจากวิชาชีววิทยาเป็นเรื่องที่เป็นนามธรรมมากดังนั้นในการการเรียนรู้นักเรียนต้องศึกษาพร้อมกับดูของจริงไปด้วยจึงจะจำได้ดีโดยไม่ต้องท่องจำ
ขั้นเรียนรู้ : การตอบสนองต่อสิ่งเร้า หมายถึง การกระทำต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตที่ช่วยให้สิ่งมีชีวิต ดำรงชีวิตอยู่ในสภาพแวดล้อมนั้น ๆ ได้ตัวอย่างสิ่งเร้า ได้แก่ การสัมผัส แสง เสียง อุณหภูมิ ความชื้น ฯลฯทั้งพืชและสัตว์ มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้า การตอบสนองต่อสิ่งเร้าช่วยให้มีชีวิตอยู่รอดได้
|
| การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืช พืชที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่เป็นแสง ได้แก่ การเปลี่ยนสีของดอกพุดตาน
การบานรับแสงของดอกแพรเซี่ยงไฮ้ คุณนายตื่นสาย ใบจามจุรี(หรือต้นก้ามปู)การหันเข้ารับแสงของ ดอกทานตะวัน การเจริญของลำต้นหรือกิ่งก้านขึ้นสู่อากาศเพื่อรับแสง การเจริญของรากลงสู่พื้นดินเพื่อดูดน้ำและแร่ธาตุ การหุบใบของต้นไมยราบเมื่อถูกสัมผัส
มีพืชอีกหลายชนิดที่มีการตอบสนองต่อสิ่งเร้าในลักษณะต่าง ๆ เช่น ในกลุ่มพืชกินแมลง ได้แก่หม้อข้าวหม้อแกงลิง หยาดน้ำค้าง กาบหอยแครง และสาหร่ายข้าวเหนียว ที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าจากการสัมผัส โดยมีใบที่พัฒนาเป็นเครื่องมือจับแมลง ใบของหยาดน้ำค้างมีขนขึ้นเต็ม
ตรงริมใบจะยาวมากเป็นพิเศษ ปลายขนมีของเหลวเหนียวๆ เกาะคล้ายหยาดน้ำค้าง เมื่อแมลงโดนสารเหลวนี้ มันจะติดอยู่ตรงนั้น
แล้วขนตรงริมใบจะพับหุ้มตัวแมลง กดลงไปตรงกลางใบ และปล่อยน้ำย่อยโปรตีนออกมาย่อยสลายตัวแมลง
สำหรับในหม้อข้าวหม้อแกงลิง ก็มีวิธีคล้ายๆกัน โดยปลายใบจะยืดยาวเป็นหนวดออกไป และตรงปลายหนวดจะพัฒนาเป็นอวัยวะที่มีลักษณะเป็นหม้อ ภายในมีน้ำหวานใช้ล่อแมลงให้ตกลงมา นอกจากนี้ยังมีฝาปิดเพื่อป้องกันไม่ให้แมลงบินหนีไป หลังจากที่แมลงตกลงไปแล้ว ก็จะไปกระตุ้นให้เกิดการการสร้างน้ำย่อยออกมาย่อยสลายตัวแมลง และดูดซึมแร่ธาตุไปใช้
|
| |
| การตอบสนองต่อสิ่งเร้าของสัตว์ ตัวอย่างสัตว์ที่ตอบสนองต่อการสัมผัส ได้แก่ แมว สุนัข กิ้งกือ ตัวอ่อนของแมลงในระยะที่เห็นตัวหนอน สัตว์ที่ตอบสนองต่อแสง เช่น ไส้เดือนดิน แมลงสาบ ค้างคาวจะหนีแสง หรือม่านตาของแมวจะหรี่ลงเมื่อมีแสงจ้า
นกถามนะจ๊ะ ! นักเรียนทราบไหมว่าการออกไข่ของนกเป็นการตอบสนองสิ่งเร้าหรือไม่? |
| ขั้นสรุป คำถาม มนุษย์จะนำความรู้นี้ไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไร
มนุษย์สามารถนำความรู้เกี่ยวกับการตอบสนองต่อสิ่งเร้าของพืชและสัตว์ไปใช้ประโยชน์ได้หลายอย่าง เช่น
ในด้านการเพาะปลูก หรือการเลี้ยงสัตว์ โดยการจัดสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม |
แหล่งข้อมูลและภาพ;htts://www.il.mahidol.ac.th/e-media.com
ที่มา :
htts://www.sahavicha.com/?name=knowledge&file=readknowledge&id=1949
